آهنگری در خطبه سرا

 

*

*

آهنگری استا قربان صبر کار و شاگردش اشرفی خواه

استاد قربان صبر کار ،یکی از اهالی روستای کشلی می باشد که در بازار خطبه سرا دارای کارگاه آهنگری سنتی می باشد .کارگاه آهنگری ایشان تنها کارگاهی هست که مجهز به دستگاه اتوماتیک چکش برقی می باشد و ایشان با کمک این دستگاه که با برق سه فاز کار می کند می تواند بر کمیت و کیفیت ابزار های تولید شده خود بیفزاید.

ایشان به خاطر تلاش و کوشش فراوان توانسته در منطقه خودرا به عنوان یک استاد کارو آهنگر نمونه نشان داده و به همین خاطر از نقاط دور و نزدیک دارای مشتریان زیادی می باشد . ایشان علاوه بر خدمت رسانی به محل ، تولید ات خود را به صورت کلی در سطح منطقه و شهر های دیگراستان نیزعرضه می نماید .

از جمله ابزار آلاتی که در کارگاه ایشان ساخته می شود عبارتند از :داس،تبر،دهره ،داس چمن زنی (اوراق)،چکش ،تیشه ،پتک،چاقو و تولید و ساخت خیش ،خیش برگردان ،پیشکاول ساده و رنده ای ،وساخت یدک تیلر های کشاورزی و تعمیر چرخ های تیلر های شخم زنی کشاورزی و………غیره …

de

******************************************************************************

حکایتی از گلستان سعدی

دو برادریکی خدمت سلطان کردی و دیگری به زور بازو نان خوردی. باری این توانگر گفت درویش را که چرا خدمت نکنی تا از مشقّت کار کردن برهی. گفت تو چرا کار نکنی تا از مذلّت خدمت رهایی یابی . که خردمندان گفته اند: نان خود خوردن و نشستن به که کمر شمشیر زرین به خدمت بستن.

            به دست آهن تفتــــه کردن خمیر          به از دست بر سینه اش پیش امیــر

           عمر گرانمایه در این صرف شد             تا چه خورم سیف و چه پوشم شتا؟

            ای شکم خیـــره! به نانی بســاز            تا نکنـــی پشـت به خدمـت دو تــا

   روزی، روزگاری دو برادر بودند که یکی در پیشگاه پادشاه به خدمت در آمده بود و دیگر در آهنگری حقیری در شهرش مشغول آهن تفتن شده بود. روزی برادری که خدمتگزاری شاه را می کرد سوار بر اسب فرّاخ در حالی که لباسی از ابریشم بر تن داشت و شمشیری مزیّن به نگین یاقوت و فیروزه با غرور و مکنت و کلفت در شهر در حال گشت بود که بر درب آهنگری برادر رسید. او را عرق ریزان در کنار کوره ی داغ و در حال کوفتن تکه آهنی دید.

رو به او کرد و صدا داد ای برادر چرا جان خویش را مثل این آهن در زیر چکش می کوبی اگر به خدمت پادشاه درآیی از دنیا و کار بی نیازت می کند. برادر با گوشه ی لباس عرق را پاک کرد و گفت تو ای برادر چرا تن خویش را چون شمشیر بیارایی و در خدمت امیر به سان نعل اسبی دوتا کنی.

   که عاقلان گفته اند: نان زحمت خویش خوردن بهتر از لقمه چرب خدمت به امیر است.

                           ای شکم خیره ! به نانی بساز        تا نکنی پشت به خدمت دوتا

منبع: اسفندیار آفاجانی

The following two tabs change content below.
خطبه سرا

خطبه سرا

خطبه سرا at تالش
خطبه سرایی هستم و افتخار خدمتگزاری را در این وبلاگ "اطلاع رسانی خطبه سرا" بدست آورده ام من کامل نیستم اما خوشحال می شوم مکمل ناقصی من باشید در هر نوشته ای. آماده دریافت نقطه نظرات و پیشنهادات شما کاربران محترم هستم.
برچسب‌ها
 

نوشته های مشابه

  • نوشته مشابهی یافت نشد
 
 

۳ دیدگاه

  1. جعفرداودی از شهرستان نور گفت:

    باسلام بسیار مطالب بسیار جالبی نوشته اید حیف که این صنعت نادر در دست فراموشی هست اگر بیشتر مطب خواستی به وبلاگ ماهم به نام حدادواهنگر قومی بزرگ در ایران سری بزنید

  2. جعفرداودی از شهرستان نور گفت:

    خدای تعالی ز بور کتاب داوود را بر او نازل کرد و صنعت آهنگری به او آموخت و آهن را برایش نرم کرد و به کوه ها و مرغان فرمان داد تا به همراه حضرت داود(ع) را تسبیح کنند.
    یکی از اقوام دیگر که در اکثر استانهای فارس ، لرستان ، ایلام ، کرمانشاه ، کردستان ، خوزستان ، اصفهان ، زنجان ، قزوین ، تبریز ، استان مرکزی ، تهران ، گیلان ، البرز ، خراسان ، گلستان ، و…….و مازندران به ویژه شهرستان نوشهر و حومه با نام های حداد ، حدادپور ، حدادی فر ، آهنگران ،آهنگری ، آهنگرپور ، آهنگر نژاد ، کاوه ، کاویانی ، آهنگری فر ، و……. زندگی می کنند که پیشه اصلی آنان ( آهنگری ) ساختن ابزار آلات خانگی ، کشاورزی و صنعتی از قبیل ، انواع داس ، قیچی ، انبر ، قند شکن ، میخ ، نعل ، لولا ، قفل ، گاوآهن ، سندان ، پتک ، چکش ، خاک انداز ، بیل ، چنگک ، شن کش ، ماشه ، سه پایه ، سیخ ، کارد ، چاقو ، تبر ، ساتور ، قلاب ، بارگیر و کیسه کش ، آتش کش ، سوزن کیسه دوزی ( جوال دوز )، شمشیر ، زره ، کمان ، گلوله سربی ، تفنگ ، آبگردان ، تله انواع حیوانات موزی و وحشی و پرندگان و ……… بود از کهن ترین ساکنین ایران زمین هستند .
    در استان ایلام از دل تپه علی کش ابزار آلات زیادی به ویژه دست سازه های کشاورزی مانند ؛ داس ،تبر،و…..که بیش از ۸۵۰۰سال قدمت دارد دردهه ۶۰میلادی کشف گردیدوازدل خاک بیرون آمد . باستان شناسان در پی اکتشافی که در شهری از استان کرمانشاه انجام دادند به این نتیجه رسیدند که ساخت چاقو و ابزار فلزی و شمشیر و زره ۳۰۰۰سال قدمت دارد . به گفته مورخان تیمور لنگ در کتاب منم تیمور ( جهانگشا ) نقل کرده است که فتوحات خویش در عراق را مدیون آهنگران شهر (کرند) دانسته است. همچنین مورخان نقل کرده اند نخستین فلزکاران بشری که احتمالا با هوش ترین مردمان جهان بودند در ۳۵۰۰سال پیش از میلاد در کشورعراق بین دو رودخانه بزرگ دجله و فرات می زیستند در هزاره یکم قبل از میلاد وقتی که قوم پارت و فارس و ماد به ترتیب به خراسان ، فارس ، زاگرس باختری وارد شدند در زاگرس باختری دولت ایرانی مادپدیدامد دراین زمان که به عنوان عصر تاریخ ایران از ان یادمیکنند ساکنان ایران صنعتگرانی داشته که بسیاری ازسنگها کانیها وحتی نحوه جایگیری انهارامیشناختند وباذوب فلزات اشنابودند.ازصده ششم قبل از میلاد پهنه فرمانروایی دولت هخامنشی تارود سیحون وآنسوی رودسند درشرق ورود دانوب در اروپا وحتی تا لیبی ودرافریقا گسترش یافت بدین ترتیب دانش ساخت فلز وطرح انداختن ان فقط درکشورعراق باقی نماند واهنگران به نقاط دیگرجهان مسافرت کردندواغلب کالاهای فلزی خویش راباسایر اشیاءموردنیازمعاوضه میکردندوازطرفی صنعت استفاده ازاهن واهنگری رابه کشورهای دیگر رواج میدادند.اینگونه بود که مورخان اروپایی اظهارکردندکه اهنگران باهوش ترین مردم جهان دردجله وفرات زندگی میکردند.آهنگران و صنعتگران آهنگرازریشه وسلب همان کاوه آهنگرمردتاریخی ایران زمین که چرم پاره خودرابرسرنیزه کرد وضحاک تازی رااز تخت پادشاهی ایران به زیرافکندوبعدهابه دستورفریدون شاه چرم وی به درفش ملی کاویانی مبدل گشت . درکتاب مدینه دراستانه بعثت امده است زن آهنگری بنام(ام سیف) به دستورپیامبرگرامی اسلام دایه ابراهیم فرزند گرامیشان منصوب گردید و در دامن آن بزرگوار پرورش یافت و یا شخصی دیگر به نام ابولولو فیروز آهنگر نهاوندی که عمربن خطاب به دست او کشته گردید لذا پس از اینکه درسال های ۶۰-۷۰-ه ش فشار خاندان اموی به صحابه پیامبر گرامی فزونی یافت عده ای از این مردمان صنعتگر به ویژه ( آهنگران) به علت ارادت خاصی که به ائمه اطهار داشته اند و مخاطب حکومت ستم پیشه اموی به شمار می آمدند و برای دور ماندن از فشار و تهدید های آنان به خراسان به خصوص شهر بیهق ( سبزوار کنونی ) مهاجرت نمودند و آنجا را پناهگاه و ماًمن خویش قرار دادند به فرموده آیت ا… فلسفی از خراسان به نقل از کتاب منتخب التواریخ و کتاب رجال نیشابور عنوان داشتند قوم حداد یا آهنگر۲۰۰سال پیش از ورود قدوم پر برکت امام هشتم شیعیان جهان حضرت علی ابن موسی الرضا (ع) از عراق به خراسان مهاجرت نمود ، مورخان نقل کرده اند که مهاجرت قوم حداد یا آهنگر از خراسان به مناطق دیگر دو دلیل عمده داشته است :
    ۱- دعوت شاهپور اول از آهنگران خراسان برای ساخت پل جندی شاهپور اهواز .
    ۲-عرضه محصولات آهنگری برای کشاورزان وروستاییان منطقه
    عده ای از مردمان این قوم پس از سال ها کوچ نشینی ( حدود ۴۰۰ سال پیش ) به استان مازندران مهاجرت نموده اند و علاوه بر این که به تجارت کالا به کالا مشغول بوده اند صنعت آهنگری را رواج داده اند و سپس به جهت بازار یابی محصولاتشان نسبت به جمعیت های ساکن منطقه شهر یا روستایی را انتخاب نموده اند و با مردم منطقه همزیستی موفقی را پشت سر گذاشته اند ، به طوری که امروزه هیچ شهر یا روستایی در ماززندران وجود ندارد که از خدمات ارزنده این قوم بی بهره مانده باشند ، به علت پیشینه زندگی اسلامی این قوم به ویژه در کشور عراق برخی از آهنگران یا حدادهای شهرستان نور و نوشهر حدود دو قرن پیش با معارضه ی ابزار آلات دست ساخت خویش با اسب یاهر نوع چارپای دیگر با پای پیاده به کشور عربستان یا عراق عزیمت مینمودند .

    بعد از مختصری از شرح پیشینه ( کشف آهن – فلز کاری – ساخت ابزار آلات
    و کوچ نیشینی)که حکایت از کهن ترین ساکنین فلات ایران دارد به ویژگی دیگر این قوم یعنی زبان گویشی انان میپردازیم
    زبان آنان از لهجه شیرین مشهدی که برگرفته از زبان فارسی دری میباشد گرفته شده است ، لهجه و گویش مشهدی یا به عبارت علمی تر فارسی مشهدی یکی از موثرترین گویش‌ها در فارسی دری است، چرا که خاستگاه فارسی دری و همچنین ادبیات اصیل فارسی این گویش و زبان زیباست.
    مهدی سیدی همچنین در ارتباط با جایگاه لهجه و گویش مشهدی می‌گوید :
    وقتی صحبت از گویش اصیل فارسی دری است به طور مطلق خراسان و توس حرف اول و آخر را خواهد زد ، شاهنامه‌ی منصور اشعار رودکی و شاهنامه‌ی فردوسی تماما آثاری هستند که قبل از گلستان و بوستان سعدی و غزلیات حافظ خلق شده اند. فارسی دری بعد ازاسلام در ایران، زبان رسمی ای بود که در دربار ساسانیان که دایره‌ی حکمرانی‌شان تا نواحی مرکزی ایران گسترده بوده مورد استفاده قرار می‌گرفت، در اصل عنوان دری از درباری به معنی زبانی که در دربار از آن استفاده می‌شد گرفته شده است و کلیه‌ی مکاتبات اداری و رسمی به آن زبان صورت می‌گرفت و این درست در زمانی بود که به جز خراسان و نواحی‌ای از تاجیکستان امروزی در بقیه‌ی ایران که به عراق عجم معروف بود ، عرب ها سلطه داشتند و زبان رسمی عربی بود ، به نحوی که کلیه‌ی آثار مهم نگاشته شده در آن عصر و قبل از آن در این منطقه کلا به زبان عربی بوده است.
    بنا به توضیحاتی که ارائه شد پر واضح است که گویش مشهدی یا فارسی مشهدی گرانبهاترین گنجینه‌ی زنده‌ی ادبیات و فارسی اصیل دری است و حتی به شکل توسعه یافته‌تری گنجینه‌ی فرهنگ اصیل ایرانی، تنها ۸۰ درصد افسانه ها و اشعار حماسی و پهلوانی ایران از شهر توس برخاسته است. در این گویش لغات اصیل فارسی موج می‌زند به طوری که اشعار کهن ما ، برای خراسانی ها ومشهدی ها کاملا قابل فهم است .

    همزمان با کاشت نهال انقلاب اسلامی و پیروزی شکوهمند ان و خار شدن پدیده ی نژاد پرستی استعداد های نهفته این قوم شکوفا گردید که علاوه بر تقدیم چند سردار شهید ، جانباز – رزمنده – ایثارگر به اسلام عزیز بسیاری از جوانان این طایفه تحصیلات عالیه را در کنار امر تجارت طی یا در حال طی کردن میباشد .
    طایفه حداد و آهنگر همانند پیشینیان خویش علاقه شدیدی به ائمه اطهارداشتند و دارند به طوری که عده ای کثیری سالانه ازدرامد دستهای پینه بسته خودبه اماکن متبرکه به ویژه حرم مطهر رضوی مشرف میشود و آنانی که از تمکن مالی بیشتری برخوردارند به خانه امن الهی و یا کربلای معلی و سوریه مشرف میشنود از موقوفاتشان شایان ذکراست که بزرگان این طایفه درسالهای ۱۲۴۰ه ش زمینی به مساحت ۳۰۰۰مترمربع درلواسانات تهران وزمین بسیار وسیعی با بنای یک مسجد قدیمی و قدمت تاریخی همراه با وسایل پخت و پز مانند دیگ های بسیار بزرگ در یلاق میناک از توابع بلده نور که نام مرحوم شادروان حاج قاسم حداد روی آن حک شده است میتوان اشاره کرد، در نهایت از بزرگان این قوم میتوان به مرحوم حاج غلامحسین حداد ومرحوم حاج صمدخان حداد بزرگ خاندان طایفه ومرحوم استادعلیمحمد داودی ومرحوم استاد کربلایی حسین داوودی ومرحوم استاد کربلایی حسین حداد سید علی کیا ومرحوم استاد غلامحسین حداد سید علی کیا –مرحوم استاد حاج ملا فرج دهگیری ،مرحوم استاد علی جعفری فرد ، مرحوم استاد محمد حسین عظیم پور – مرحوم استاد ملا محمد سید علی کیا ومرحوم استادکربلایی نورمحمد حدادومرحوم استادولی آقاحدادو……….که سالیانی پیش باسربلندی زندگی میکردند و به مشکلات بستگان ومردم منطقه میپرداختند اشاره کرد .روحشان شاد ۲۵/۱۲/۱۳۹۲گردآورنده اقای افراسیاب جعفری ومهندس جعفرداودی
    برگرفته از:۱-قران کریم۲-کتابهای تیمورجهانگشا۳-دراستانه بعثت۴-منتخب التواریخ۵-رجال نیشابور۶-شاهنامه فردوسی۷-نوشته های اقای مهدی سیدی

  3. جعفرداودی از شهرستان نور گفت:

    باسلام بسیار مطالب بسیار جالبی نوشته اید حیف که این صنعت نادر در دست فراموشی هست اگر بیشتر مطب خواستی به وبلاگ ماهم به نام حدادواهنگر قومی بزرگ در ایران سری بزنید۰۹۱۱۳۲۷۰۸۳۵

 
 

پاسخی بدهید !

 




 
 

 
 
 


قابل توجه

دوستان و همشهریان عزیزی که فکر می کنند مطالبی مناسب برای درج در سایت دارند می توانند مطلب خود را در قسمت تماس با ما جهت درج در سایت ذکر کنند. البته واضح است که این مطالب پس از یک بررسی اجمالی به جهت اینکه دارای مقصود شخصی و یا توهین به افراد و ادارات و ... و نکات منفی دیگری نباشند و با افتخار در سایت خودتان - پایگاه اطلاع رسانی خطبه سرا - قرار خواهند گرفت. با تشکر ادمین